Cuma, Ocak 28Önemli Haberler
Shadow

Bugünü de aratacak besin enflasyonu geliyor

Gübreye bir yılda yüzde 400 artırım geldi.
Mazota yüzde 100.
Elektriğe yüzde 124.
Traktör yedek kesimlerine yüzde 200-300.

Üstteki oranları alt alta yazıp topladığımızda besinde bugünü de aratacak bir enflasyona gittiğimizi net biçimde görebiliyoruz. (Böyleyken Cumhurbaşkanı Erdoğan neye dayanarak “Kurdaki köpük üzere enflasyondaki köpüğü de alacağız” dedi?)

Problem yalnızca maliyeti artışları değil. Çiftçi astronomik artırımlar nedeniyle gübre kullanamaz halde. Buna bağlı olarak rekoltede önemli oranda kayıplar yaşanacak.
Gübre kullanımı ne kadar azaldı? Bu soruyu CHP’nin tarım siyasetleri uzmanı Milletvekili Orhan Sarıbal’a sordum. Ziraî istatistiklerin çok yetersiz olduğunu hatırlattı, lakin farklı bölgelerdeki müşahedelerinin, tahıl ekiminde gübre kullanımında büyük düşüşler yaşandığına işaret ettiğini belirtti.

Türkiye Ziraatçiler Derneği Lideri Hüseyin Demirtaş da Bloomberg Businessweek mecmuasından Mehmet Erdoğan Elgin’e, “Sahadan aldığımız bilgiler önemli bir düşüş yaşanacağını gösteriyor. Bu nedenle rekolte kayıpları yaşayacağımızı söylemek şimdiden mümkün” diyordu.

Türkiye muhtaçlık duyduğu kimyasal gübrenin yaklaşık yarısını ithal ediyor, kalanı üretiyor. Ancak üretimde kullanılan girdilerin neredeyse tamamının ithalatla karşılanması, aslında gübrenin yüzde 90 oranında ithal bir eser olduğu gerçeğini ortaya koyuyor.

Gübre tarımda verimliliğin olmazsa olmazı. Üretimi yüzde 50’ye varan oranda artırıyor. Hakikaten son yıllarda buğday ekilen topraklarda yaşanan dramatik azalmaya karşın rekoltenin düşmemesi büyük oranda gübre kullanımından kaynaklanıyor.

İşte bu nedenle gübre kullanımında yaşanan sert düşüş bu yıl rekoltede dramatik kayıplara neden olacak. Bu da fiyatlara yansıyacak. Orhan Sarıbal, Mart ve Nisan’da besin fiyatlarında fecî artışlarla karşı karşıya kalacağımızı söylüyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Lideri Şemsi Bayraktar da Mehmet Erdoğan Elgin’e, “Çiftçinin ekim devrinde ağır biçimde muhtaçlık duyduğu gübreleri fiyat artışlarından ötürü gereğince kullanamaması sebebiyle 2021/2022 döneminde buğday, arpa ve kırmızı mercimek üzere temel eserlerde üretim açığı olabilir” diyor.

Türkiye’de gübre kullanılan asıl devir yılın birinci altı ayı. Bu periyotta bir ölçü hububat ve bakliyat ekiminin yanı sıra yazlık sebze-meyve ekiminde ve ayçiçeği, pamuk üzere endüstriye yönelik eserlerde ağır formda gübre kullanılıyor.

Bu eserlerin ekimi önümüzdeki aylarda yapılacak. Orhan Sarıbal tahılda işin işten geçtiğini lakin en azından sebze-meyve ve başka eserleri kurtarmak için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından toprak, eser ve bölgelere nazaran planlanmış çok güçlü gübre dayanağı verilmesinin koşul olduğunu söylüyor.

Ancak T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bu türlü bir niyeti varmış üzere görünmüyor. Görünen o ki iktidar, “Rekoltesi düşen eseri ithal edip sübvansiyonlu fiyattan iç pazara vermeye devam ederim” diye düşünüyor.

Lakin bu sefer sorun derin ve yaygın. Taze sebze-meyvenin tüm çeşitlerinden ayçiçeği, pamuğa kadar onlarca eserde gübreye bağlı rekolte kayıpları kapıda.
Hazır olun, Türkiye önümüzdeki bahar aylarında başlayıp olağanda fiyatların düştüğü yaz aylarında giderek sertleşen bir artırım dalgasıyla karşı karşıya kalacak.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun geçen yıl yüzde 43.8 olarak ölçtüğü besin enflasyonu üç haneli orana yaklaşacak.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.