Çarşamba, Ocak 19Önemli Haberler
Shadow

Kamuoyu araştırmacısı Kulat: Baskın seçim Mart’ta

Düşük faiz ve yüksek kura endeksli yeni ekonomik modelde ısrar eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk Lirası günden güne dolar karşısında eridiği süreçte ekonomik darboğazdan kurtuluşun tek reçetesi olarak erken seçimi savunan muhalefete “Kur muhafazalı TL Vadeli Mevduat” açıklamasıyla karşılık verdi.

Erdoğan, yeni düzenlemeyi “yeni bir finansal alternatif” olarak niteleyip, Türk lirasını döviz karşısında koruyacaklarını duyurdu. O denli ki bu eser, Türk Lirası mevduat hesaplarının getirisinin, döviz getirisi altında kalması durumunda ortadaki farkın vatandaşlara ödeneceğini öngörüyor. Erdoğan’ın açıklamasının akabinde Türk Lirası süratle paha kazandı ve 18,36’ya kadar yükselen Dolar /TL kuru 12,30 düzeyinin altını gördü. Dolar/TL kurunun hangi düzeyde, ne kadar müddetle kalacağı bilinmezliğini korurken Erdoğan’ın bu çıkışının ardında bir seçim planı olup olmadığı, Türkiye’nin Haziran 2023’ten evvel bir seçime gidip gidemeyeceği tartışması tekrar alevlendi.

Erdoğan’ın yeni paket çıkışını bir çeşit seçim yatırımı olarak gören siyaset bilimciler ve kamuoyu araştırmacıları, Türkiye’nin bir erken seçime gideceği öngörülerini kuvvetlendirdi. MAK Danışmanlık Şirketi sahibi, kamuoyu araştırmacısı Mehmet Ali Kulat bu öngörüyü daha ileri bir noktaya, “baskın seçim”e taşıdı.

DW Türkçe’ye Erdoğan’ın çıkışlarının siyasi boyutlarını pahalandıran Kulat, Türk Lirası mevduatlarının döviz kurları karşısında korunmasına dönük yeni ekonomik kararların muhalefetin yüksek döviz kurlarını işaret edip “Türkiye yönetilemiyor” tenkitlerinin yükseldiği bir periyoda denk geldiğine dikkat çekiyor.

Kulat, “Uzunca bir müddettir büsbütün denetimsiz gelişen döviz fiyatları ve piyasanın sahipsiz görünümü muhalefete önemli bir alan açmıştı. Muhalefet alanda önemli bir biçimde ‘Türkiye’de yönetici yok. İdare yok. İktisat büsbütün başıboş’ izlemini oluşturuyordu. Bu algı da önemli halde toplumda karşılık bulmuştu” diyor.

“Ekonomik kurtuluş savaşını kazandığı imajı yaratabilir”

Son periyotta yalnızca MAK tarafından değil Metropol, KONDA, PİAR başta olmak üzere tüm kamuoyu araştırma şirketlerinin yaptığı anketlerde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın oyları ortalama yüzde 35’e, AKP’nin oy oranı da yüzde 30’lara kadar gerilemiş olarak gösterildi. Araştırma şirketleri bu gerilemenin nedenini de iktisatta yaşanan krize bağladı.

Doların ateşinin bir türlü düşürülemediğini siyasette, iktisatta, sokakta doların 25 lirayı bulacağına dair hesaplar yapıldığını hatırlatan Kulat, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu hesaplardan etkilenip de yeni finansal alternatif açıklamak durumunda kaldığını düşünüyor. Kulat, “Cumhurbaşkanı Erdoğan ekonomiyi direkt yönetiyor ve aşikâr ki bu süreçte boş durmamış, Türk Lirası mevduatlarını döviz karşısında nasıl koruruz diye bir sistem geliştirmiş” diyor.

Kulat’a nazaran Erdoğan’ın dövize çevrili mevduat sistemi açılımını Türkiye’yi bir baskın seçime götürmek için kullanma ihtimali var. Kulat, “Erdoğan, üç-beş ay süren bir istikrar çıkartabilirse buradan, emeklilere ve memurlara enflasyonun üstünde bir maaş artırımı verebilirse tıpkı 17-25 Aralık yolsuzluk operasyonunu, 15 Temmuz darbe teşebbüsünü savuşturmasını topluma bir muvaffakiyet olarak lanse ettiği üzere artık de ekonomik kurtuluş savaşını kazandığı imajı verebilir. Türkiye; baskından da baskın Mart’ta bir seçim görebilir” öngörüsünde bulunabiliyor.

“Döviz düştü diye toplum keyifli olmuş değil”

Pekala Erdoğan’ın dövize çevrili mevduat sistemiyle iktisatta istikrar yakalaması mümkün mü?

Kulat, bunun vakitle anlaşılacağını söylese de, bu kere Türkiye’de farklı bir sorun yaşandığına dikkat çekiyor:

“Türk Lirası eriyordu. Beşerler, tabiri caizse kefen parası olarak biriktirdiği parayı, emekli maaşını, üç-beş kuruş harçlığını dövize yatırdı. Artık mağdurlar. Zannedildiği üzere döviz düştü diye toplum keyifli olmuş değil. Toplumu keyifli eden, istikrardır. -Siz paranızı TL’de tutun, paranızı çekmek istediğiniz vakit gerçek dövizin karşılığı para veririm size- diyen bir sistem var karşımızda. Bu sürdürülebilir bir durum değil. Türkiye ismi konmamış bir seçim ortamına girdi aslında. Bütün kamuoyu anketleri AKP’nin kaybetme ihtimalinden kelam ediyordu ki, Erdoğan kritik bir atak yaptı”

“Ekonominin berbata gittiği algısını değiştirme hamlesi”

Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyoloji Kısmı öğretim üyelerinden Hatem Ete, siyaset sosyolojisi üzerine yaptığı çalışmalarla biliniyor. Ete de, tıpkı Kulat üzere Erdoğan’ın dövize çevrilebilir mevduat açıklamasının gerisinde bir seçim hesabının bulunduğunu düşünüyor. Ete, bu kanısını DW Türkçe’yle “Doların çok süratli yükselişinin iktidara yönelik toplumsal algıyı etkilediği ortaya çıkınca Erdoğan, yeni iktisat modelinin daha evvel ilan edilen temel mantığını değiştirerek kararlar aldı. Zira Erdoğan, seçimlere giderken toplumsal dayanağı koruma etmek, yönetme algısının negatife dönmesini engellemek, insanların bu iktidar periyodunda yoksullaştığını, iktisadın berbata gittiği algısını ortadan kaldırmaya çalışıyor” kelamlarıyla paylaştı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir