Pazar, Ocak 16Önemli Haberler
Shadow

Kanun zoruyla minimum fiyata mahkum edileceksiniz!

Emek kısımlarıyla sermaye kesitleri ortasındaki uçurum her geçen gün büyüyor. Birkaç bilgi; Merkez Bankası bilgilerine nazaran 8 Ekim tarihinde dolanımda ve banka hesaplarında toplam 4 trilyon 24 milyar TL vardı. Bu fiyat 2 ay sonra 10 Aralık tarihinde 5 trilyon 243 milyar TL’ye ulaştı.

Bu sayılar gündelik hayatta kullandığımız sayılar değil. Biraz kolaylaştıralım. Piyasa sistemi, döviz kurlarındaki artış nedeniyle para ölçüsünü 1 trilyon 219 milyar TL artırdı. Şöyle düşünelim, 2 ayda piyasadaki artan para ölçüsü ülkedeki 84 milyon yurttaşa eşit bölüştürülseydi çoluk çocuk genç yaşlı herkese 14 bin 511 TL düşecekti. Bu para artışı herkese eşit dağıtılsa her 4 kişilik ailenin cebine 58 bin 44 TL girmesi gerekirdi. Yani bir yıllık taban fiyattan fazla…

Birkaç saniye düşündüğünüzde gelir dağılımının ne derece sert formda bozulduğunu anlayabilirsiniz. Tek devlet var artık tek milletin ismi kaldı. Bir tarafta milyonerler, öteki tarafta milyonlar. Milyonların sırtına yüklenen enflasyon canavarı, alım gücüne alıyor, milyonerlerin cebine koyuyor.

Ünlü tarihçi ve edebiyatçı Umberto Eco’nun dediği üzere; “21. Yüzyılın beşerinin en büyük yanılgısı faşizmin tekrar Nazi üniformasıyla geleceğini sanmasıdır.”

Türkiye’nin fakir işçi bölümleri, önemli bir taarruzla karşı karşıya. Direnecek gücü, sendikaları, STK’ları yok. Meydanlarda cop, gaz ve TOMA’lar onlar için bekliyor. Bu zavallı halk esir alınmış üzere, çaresiz, yoksul… İktidar tüm gücüyle bu halkın isyanını toplu halde lisana getirmemesi için uğraş ediyor.

Lakin bu haliyle nitelikli takımları ve uzun vadeli planları olan, çağdaş bir ideolojiyle donatılmış bir iktidar yok karşımızda. Bilakis… Bir devlet yönetebilmek için gereken vasatın da altında birikimle, işçi kesitler için birkaç haftalık siyasetlerle yol yürünüyor. Bu vasat elbette çuvallıyor, yönetemiyor.

Son örnek, minimum fiyattan kaldırılan gelir vergisi sorununda yaşandı. Son derece kolaylaştırarak aktarmaya çalışalım. Mevzu kıymetli, bu nedenle biraz dikkate gereksinim var.

Bildiğiniz üzere Cumhurbaşkanı Erdoğan, 16 Aralık’ta taban fiyattan gelir ve damga vergisi alınmayacağını duyurdu. İşçiler lehine çalışan iktisatçıların yıllardır savunageldiği bir uygulamaydı bu. Hasebiyle bu türlü bir uygulama için neler yapılması gerektiği yüzlerce defa yazıldı çizildi.

Kolay bir örnekle açalım; minimum fiyatın 100 TL olduğu bir piyasada, 110 TL maaş alan bir personelin gelir vergisi 10 TL üzerinden hesaplanmalıydı. Gelir vergisi oranının yüzde 10 olduğunu hayal edersek, bu uygulama sayesinde 110 TL maaş alan personel, 10 TL üzerinden gelir vergisi ödeyecek ve hesaplanan vergi meblağı 1 TL olacaktı. Böylelikle emekçinin eline net 109 TL geçecekti. Takdir edersiniz ki, bu sayede 100 TL olan taban fiyattan hiç vergi alınmamış olacaktı. Yani uygulama son derece kolay.

Vergi uzmanları inanamadı

Evvelki gün minimum fiyattan gelir vergisi alınmamasına ait kanun teklifi TBMM’ye geldi. Geldi gelmesine fakat teklifi okuyan vergi uzmanları gözlerine inanamadı.

Zira teklife nazaran uygulama üstteki örnekteki üzere olmayacaktı. Nasıl olacağını tekrar bir örnekle açalım;

Taban fiyatın 100 TL olduğu bir piyasada 110 TL maaş alan bir personelin gelir vergisi 110 TL üzerinden hesaplanacak. Gelir vergisi oranının yüzde 10 olduğunu hayal edersek, bu uygulama nedeniyle 110 TL maaş alan emekçi, 11 TL gelir vergisi ödeyecek ve çalışanın eline net 99 TL geçecek. Lakin taban fiyat 100 TL olduğu için 1 TL’lik taban geçim indirimi bu çalışana verilecek ve emekçi böylelikle 100 TL kazanmış olacak.

Dikkatli okuduysanız ortaya çıkan saçma durumu fark etmişsinizdir. 110 TL maaşı olanın da 100 TL maaşı olanın da ayın sonunda eline 100 TL geçmiş olacak. Yani neredeyse herkes minimum fiyatlı hale gelecek.

Vergi Uzmanı Ozan Bingöl, “Teklif bu haliyle yasalaşırsa ülkenin yarısı değil, artık tamamı minimum fiyatlı olur!” ikazını yapıyor.

Aslında bahsin gündeme geldiği 16 Aralık’tan itibaren muhataplara sorular sorulmuş, hatta olumlu karşılıklar da alınmıştı. Yani uygulama birinci örnekte olduğu biçimde, olması gerektiği üzere işleyecekti. Hatta Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Alım mevzuya ait bir basın açıklaması yapmış ve bu açıklamada “tüm emekçilerin fiyat gelirlerinin minimum fiyata kadar olan kısmında gelir ve damga vergisi kaldırıldı” demişti.

Lakin TBMM’ye gelen yasa teklifi bu türlü demiyor. Şaşırmalı mıyız?

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mali hukukçu Prof. Murat Batı şaşırmayanlardan. Prof. Batı, teklifin TBMM’ye gelmesinin akabinde Habertürk’te katıldığı programda mevzuya ait şu tabirleri kullandı;

“Ben bu ülkede bir mali hukukçu olarak şunu çok net bir formda söyleyebiliyorum. Bir şeyin gerçekleşmesi için iki şeye artık bakıyorum. Ya cumhurbaşkanı direkt söyleyecek bunu ya da yasalaşacak. Üçüncü ihtimali kelam konusu görmüyorum.”

Murat Batı hoca haksız mı? Çalışma bakanının savının tam karşıtı bir kanun teklifiyle karşı karşıyayız. Üstelik teklifin onaylanması halinde taban fiyatın biraz üzerinde kazanan işçi kesitler kanun zoruyla taban fiyatlı hale getirilecek.

Alışılmış, bu sıkıntı bir diğer tartışmayı da beraberinde getiriyor.

  1. Bu bir kusur mı? Şayet öyleyse yönetme kabiliyeti kolay bir kanun teklifi yazamayacak kadar aşınmış bir iktidarla karşı karşıyayız.
  2. Bu şuurlu bir tercih mi? Şayet öyleyse, bütün fiyatlı kısımların hayatına kast etmiş bir iktidarla karşı karşıyayız.

Sizce hangisi?

NOT: Mevzunun ilgilisi için Ozan Bingöl ve Murat Batı’nın tahlilleri ektedir.

Murat Batı: https://t24.com.tr/haber/sayilarla-asgari-ucret-ve-agi-nin-durumu,1001862

Ozan Bingöl: https://vergiyedair.com/2021/12/18/asgari-ucretli-mi-yoksa-asgari-ucret-mi-istisna/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir