Çarşamba, Ocak 26Önemli Haberler
Shadow

Sarıkamış Harekatı’nın üzerinden 107 yıl geçti

Türk savaş tarihine geçen en acı olaylardan biri de Sarıkamış Harekatı olarak bilinir.

Rus ordularını püskürtmek üzere 22 Aralık 1914’te başlatılan Sarıkamış Harekatı, 107’nci yılına girdi.

15 Ocak 1915’e kadar süren harekatta verilen 60 bin şehit, her yıl düzenlenen etkinliklerle anılıyor.

Şehitleri anmak için her yıl ocak ayının birinci haftası aktiflik planlanırken, şehitler için kardan temsili heykeller yapılacak.

Ülkenin dört bir yanından gelen ziyaretçiler, Sarıkamış’ta şehitlerin yürüdüğü yollardan 7-9 Ocak tarihlerinde yürüyecek.

SARIKAMIŞ HAREKATI

1’inci Dünya Savaşı’nın en hüzünlü ve en acı verici olayları ortasında anılan Sarıkamış Harekatı’nda donarak kaybedilen binlerce şehidin akabinde, 30 Aralık prestijiyle Sarıkamış’a ulaşan 9. ve 10’uncu Kolordu’daki askerlerin sayısı 2 bin 500’e kadar düştü.

Harekatta hazırlanan planın dışına çıkılarak uzun yürüyüşler yapılması, Ruslara vakit kazandırdı. Harekat başlangıcında Sarıkamış’ta zayıf olan Ruslar, 10. Kolordu’nun gecikmesiyle lojistik ve askeri manada ilerleme kaydetti.

ENVER PAŞA, TAARRUZU BAŞLATTI

Ardahan Kosor’a giden 10. Kolordu’nun cephe çizgisi genişlemiş oldu ve iki kolordu ortasındaki irtibat neredeyse koptu. Birebir tarihlerde Hafız Hakkı Bey’in 24 Aralık’ta Kosor’da bulunduğu günlerde Enver Paşa da 9. Kolordu ile Bardız’a gelmişti.

Enver Paşa, esirlerden alınan bilgilere nazaran Sarıkamış’ı kuşatabileceğini, taarruz yapmanın mümkün olabileceğini gördü ve taarruzu başlattı.

9. KOLORDU, BUYRUKLARI PROBLEMSİZ YERİNE GETİRDİ

Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) Rektör Yardımcısı ve tarihçi Prof. Dr. Murat Küçükuğurlu, harekatta vazife alan 9. Kolordu’nun verilen bütün buyrukları problemsiz yerine getirdiğini ve hepsinin tam bir kahraman olduklarını lisana getirdi.

Devrin 9. Kolordu Kumandanı İhsan Beyefendi başta olmak üzere çok sayıda askerin ya soğuktan donarak ya da hastalanarak hareket kabiliyetini yitirdiğini aktaran Küçükuğurlu, İhsan Beyefendi ve birtakım askerlerin bu savaşta Ruslara esir düştüğünü söyledi.

10. KOLORDUNUN BÜYÜK KISM, ALLAHUEKBER DAĞLARI’NDA DONARAK ŞEHİT OLDU

Küçükuğurlu, Ardahan Kosor’da bulunan Hafız Hakkı Bey’in de harekat sırasında Allahuekber Dağlarını aşıp Kars’ın Selim ilçesinden Sarıkamış’a geçip Rus ordusunu arttan kuşatmayı amaçladığını tabir etti.

Hafız Hakkı Bey’in kuşatma planını geniş alana yaymasının beraberinde yanlışları getirdiğini belirten Küçükuğurlu, “Burada en büyük yanlışlardan birisi buydu. 26-27 Aralıkta bu güç coğrafya ve güç iklim kurallarında 3 bin rakımdan daha yüksek olan Allahauekber Dağlarında askerler 18 saat boyunca yürümek zorunda kaldı ve maalesef çabucak hemen kolordunun tamamı burada donarak şehit oldu. Bu kolorduda yer alan 30. ve 31’inci tümenlerde 26 bin askerimiz varken Allahuekber Dağlarının öbür yamacına 27 Aralık’ta ulaşıldığında bu sayı 3 bine düşmüş, yalnızca 3 bin kişi Allahuekber dağlarını aşmış ve bu zafiyet daha fazla olarak düşünülmesi gerekir. 10’uncu Kolordu kendisine verilen vazifeleri ve talimatları yerine getirmediği üzere stratejik kusur ve amaçlarından ötürü bütün mevcudunu kaybetti.”


100 BİN ASKER, SAVAŞ DIŞI KALDI

Enver Paşa’nın çizdiği harekat planına uyulması halinde tarihi akışın da değişebileceğini vurgulayan Küçükuğurlu, kelamlarını şöyle tamamladı:

“10. Kolordu Sarıkamış’a inseydi, Sarıkamış’ı kuşatmış olan Enver Paşa’ya yardım edecekti. Hafız Hakkı beyefendi yoluna devam ederek Selim’i almaya çalıştı ve yaklaşık 4 gün sonra Sarıkamış’a gelmişti, ancak iş işten geçmişti. Harekatta çok cüzi muvaffakiyetler elde edilmiş, Narman bölgesi bizim tarafımıza geçiyor lakin bu kâfi olmuyor, Sarıkamış’tan öteye gidilemiyor. Askerimiz, kış kaidelerinden ötürü yok oluyor, sonuç olarak 3. Ordu’muz önemli kayıplar vermiştir. Gerek Fevzi Çakmak üzere kıymetli isimler gerekse yapılan son bilimsel çalışmalar, harekatta misyon alan 120 bin askerimizden 60 bininin hayatını kaybettiğini belirtir. Bunların içinde esirler ve Allahuekber Dağlarında donarak can verenler de vardır. Başka taraftan 40 bin civarında hasta ve yaralı askerimiz mevcuttur. Bu durumda, harekat nedeniyle yaklaşık yüz bin askerimizin savaş dışı kaldığını söyleyebiliriz.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.