Salı, Ocak 18Önemli Haberler
Shadow

Savrulma hali

“Bizden faiz artışı beklemeyin” diyen iktidar üzerinden 24 saat geçmeden faizi artırdı.

Lakin ne kadar artırdığı aşikâr değil.

O doların artışına bağlı.

Dolar ne kadar artarsa faiz de o kadar artacak.

İktidar “faiz artışı yok, düşürmeye devam edeceğiz” dedikten sonra dolar 18 lirayı geçince geri adım attı.

İsmine “faiz artışı” demeden faizi artırma kararı aldı.

Aldığı karar şu:

“Bankada Türk lirası mevduatı alan vatandaşa vade sonunda ödenen faiz kur artışından az olursa ortadaki farkı devlet ödeyecek.”

Bu tabir ödemeyi “hazinenin yapacağı şeklinde” algılandı.

Doğal, hazineden ödenmesi demek vatandaşın cebinden ödenmesi demekti. Buna kamuoyundan güçlü reaksiyon geldi. Bankada tasarrufu bile olmayan fakir vatandaş zenginin faizden kaybettiği parayı niçin cebinden ödesin?

Gece yarısına gerçek yayınlanan Merkez Bankası bildiriminde ise çok farklı bir durum ortaya çıktı.

Dolara endeksli faiz farkı yalnızca döviz hesaplarını Türk lirasına çevirenlere bir keze mahsus ödenecekti. Ödemeyi Merkez Bankası yapacaktı. Bu bildiriye nazaran Türk lirası mevduatı olanlar faiz farkın ödemesinin dışında kalmış görünüyordu.

Sabah söylenenle akşam yayınlanan bildiri birbirinden çok farklıydı.

Şayet düzenleme yalnızca döviz mevduatı olanların mevduatlarını Türk lirasına çevirmeleri halinde fark alacaklarsa, dağ fare doğurdu demekti.

Merkez Bankası bildirimi ortalığı karıştırınca bu defa Bakan Nureddin Nebati bir açıklama yapı ve Türk lirası mevduat sahiplerinin de fark ödemesinden yararlanacaklarını söyledi.

Anlaşıldı ki dövizden dönenlere faiz farkını Merkez Bankası, aslında lira mevduatı olanların faiz farkını hazine ödeyecek.

Hazineden faiz farkı ödenmesi demek, ödemenin vatandaşın cebinden yapılacak demektir. Tıpkı geçmediği köprünün, uçmadığı havaalanının müteahhidine dolarla garanti ödediği üzere. Artık de bankada dövizi yahut lirası olan zenginlerin faizden kaybettiği parayı dolar üzerinden vatandaş ödeyecek.

Aslında iktidar bu kadar dolambaçlı yola başvurmadan, faizi en az enflasyon kadar artırsaydı, piyasalarda bu kadar çalkantı olmazdı. Dolar bir günde yüzde 11 artıp, birebir günün gecesinde yüzde 11 düşmezdi. Piyasa istikrarlı olurdu.

Fakat bunu yapmak yerine “faiz” demeden, kur farkı garantisiyle Türk lirasının faizi dolara endekslenmiş oldu. Doların artış oranı faiz oranı olarak kabul edildi.

24 saat içinde alınan birbirine zıt kararlar iktidarın iktisadın kurallarına uygun, üzerinde çalışılmış bir ekonomik programa ve modele sahip olmadığını gösteriyor.

Günübirlik kararlarla günü kurtarmaya çalışan, dün ak dediğine bugün kara diyen bir savrulma içinde. Oradan oraya sıçrayıp duruyor.

Son günlerde iktidarın ne yaptığına bakalım.

Faizi enflasyonun altına çekmeye karar verdi.

Faizi düşürünce dolar yükselmeye başladı. Dolar 8,5 liradan, 11 liraya, 13 liraya, 15 liraya çıktı. İktidar faizi düşürmeye devam edeceğini açıklayınca 18 liraya kadar yükseldi.

Bu süreçte “düşük faiz yüksek kur” siyaseti “Türk iktisat modeli” olarak tanıtıldı ve ihracat patlamasıyla Türkiye’nin düze çıkacağı, refaha kavuşacağı savunuldu.

Daha evvel Çin modeli denilen, “ucuz eser, ucuz iş gücü”ne dayalı sistem “Türk modeli” olarak isimlendirildi.

Lakin modelin ömrü bir ay sürdü. Bu model, kararı alınan “kura endeksli faiz garantisi” modeli ile çökmüş oldu. Düşük faiz ve buna dayalı ihracat patlaması modeli rafa kaldırıldı.

Yerine “dolar garantili yüksek faiz” modeli geldi.

Para basılması ise enflasyon demekti.

Maliyet tekrar fakir vatandaşın sırtına yükleniyordu.

Bu da alkışlanacak bir siyaset değildi.

“Faiz arttırmayacağım” derken, mevduat sahiplerine üst hududu belirli olmayacak formda faiz artışına garanti veren iktidar “düşük faiz siyasetine ne oldu” sorusuna ne karşılık verecek?

“Yanlışı yanlışla düzeltmeye çalışmak” dışında vereceği bir cevap yok.

Zira tahlili yanlış yerde arıyor.

Yapması gereken enflasyonu düşürmektir.

Enflasyon düşmeden faizlerin de dövizin de düşmesi mümkün değildir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir