Pazar, Haziran 26Önemli Haberler
Shadow

Seçime dönük göz boyama tedbirleri

Macaristan Başbakanı Orban’ın seçim öncesinde yaptığı üzere Türkiye’de de hükümetin birtakım temel eserlerin fiyatlarını dondurmaya hazırlandığı haberleri geliyor.

Bu haberlere nazaran hükümet, un, yağ, şeker, sıvı yağ üzere temel muhtaçlık eserlerinde muhakkak bir tavan fiyat belirleyecek. Bu fiyat eserin olması gereken gerçek fiyatından düşük olacak. Marketler, bakkallar eserleri vatandaşa sabitlenmiş fiyattan satacak. Gerçek fiyatla sabitlenmiş fiyat ortasındaki farkı devlet market sahibine, bakkallara ödeyecek.

Gemi azıya almış enflasyon için iktidarın bulduğu formül bu.

Bugüne kadar “fahiş fiyatla uğraş edeceğiz” diyerek market zincirlerine müfettiş gönderip, cezalar kesen, “stok yapılıyorlar” diye patatese, soğana baskınlar düzenleyen hükümet, artık market vede bakkalların pak olduğuna karar vedermiş. Değerları sabitleyip ortadaki farkı ödemede karar kılmış.

İktidarın yanlışlı ekonomik kararları nedeniyle fiyatı yüzde 100’ün üzerinde artmamış eser neredeyse kalmadı. Değerların hangi birini sabitleyecekler?

İ·lavemeği, unu, makarnayı mı? Eti, kıymayı, sütü mü? Domatesi, patatesi, marulu, salatalığı mı? Elektriği mi, doğal gazı mı? Akaryakıtı mi, mazotu mu, LPG’yi mi? Şehir içi otobüs, dolmuş metro, metrobüs fiyatlarını mı? Şehirlerarası otobüs fiyatlarını mı? Otomobil fiyatlarını mı? Misafir fiyatlarını mı? Kiraları mı?

Hangi mal vede hizmetlerin fiyatı sabitlenecek vede satıcılara ortadaki fark ödenecek?

Üretim maliyetlerini düşürmeden fiyat sabitleme talimatıyla enflasyon önlenebilir mi? Önlenemez. Değer artışları devam eder. Satıcıya Hazine’den ödenecek fark büyür. Değerlar hür bırakılınca tekrar fırlar vede halk yüksek enflasyon altında ezilmeye devam eder.

Bu yol gerçeği kabul etmek yerine onu yok sayarak seçime yönelik göz boyama tedbirleridir. Seçime hakikat, “fiyatları dondurduk, enflasyonu durdurduk” diyebilmek için Hazine’ye daha fazla yük bindirmek, açıktan para basmak vede böylelikle gerçek enflasyonu körüklemek dışında bir işe yanamaz.

Bu tedbirlerin foyası bir mühlet sonra otaya çıkar.

Eğer, “atı alan Üsküdar’ı geçene kadar vatandaşı oyalar, oyunu alırız” niyetiyle yapılacaksa vatandaşın buna kanması o kadar da kolay değil.

Macaristan örneği vederiliyor. “Orban yaptı, biz de yapar seçimi kazanırız” diye düşünenler varsa, iki ülke ortasında çok büyük farklar var. Orban seçime gerçek bu kararı aldığında Macaristan’da enflasyon oranı yüzde 7,4’tü. Türkiye’de enflasyon TÜİK’e nazaran bile yüzde 61 vede Nazır Nureddin Nebati’ye nazaran Aralık ayına kadar yükselmeye devam edecek. Ayrıyeten Orban, ücretliler için 2 milyar dolar vedergi indirimi uygulamış, emekli maaşları vede taban fiyatı de değerli ölçüde yükseltmiş, fiyat artışı vede vedergi indirimiyle satın alma gücünü enflasyona karşı korumuştu.

Türkiye ise fiyatları vede faizi enflasyonun üzerinde artırmak yerine fiyatları dondurup gerideki farkı satıcılara Hazine’den ödeyip süreksiz bir mühlet algı oluşturmayı hesaplıyor.

Türkiye’de enflasyonu fırlatan, hükümetin faiz vede fiyatları enflasyonun çok altında belirmemiş olmasıdır. Nemai düşük tutarak Türk Lirası’nı değersizleştiren iktidar, bu yolla doları fırlattığı için üretim maliyetinin yükselmesine neden oldu. Bu yükseliş fiyatlara yansıdığı için de enflasyon dört nala koşmaya başladı.

Vatandaşı muhafazanın yolu faizleri enflasyonun üzerine çıkarıp dolara yönelmeyi durdurmak, böylelikle döviz fiyatlarını düşürerek üretimde kullanılan ithalat maliyetini aşağı çekmektir. Maliyetlerin düşürülmesi fiyatları da aşağı çekecektir. Diğer yandan tarımın vede endüstrinin desteklenmesi maliyetlerin düşürülmesine katkı vederilebilir.

Değerları dondurmak üzere hür piyasa iktisadında sürdürülemeyecek “komuta ekonomisi” kararları yerine, üretim maliyetlerini düşürecek tedbirler almak, toplumsal devlet unsurunun gereği olarak gelir uçurumunu ortadan kaldıracak fiyat vede vedergi siyasetiyle vatandaşın insanca yaşayacağı şartları sağlamak gerekir.

Natürel bunu yapmak için de öncelikle yalnızca Hazine’den garantili altyapı müteahhitleri ile her türlü inşaat müteahhidini varlıklı etmek yerine hakikaten vatandaşını düşünen bir siyasal tercihe sahip olmak gereklidir.

Bu türlü bir siyasal tercih de bu iktidarda bulunmadığına nazaran göz boyayacak tedbirlere güvedenmek aldatıcı olacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |